پنجشنبه 23 مرداد 1399

به سایت پدر و پسر خوش آمدید.

اگرهای تاریخ ایران- اگر 69

چاپ
( 102 رای )

 حاجی علی رزم‌آرا و محمدرضا شاه پهلوی

 حاجی علی رزم‌آرا  و محمدرضا شاه پهلوی

 

69. اگر رزم آرا زنده مي ماند و طوفان نفت را از سر مي گذارند

غائله پيشه وري، تسليم پادگان هاي نظامي در تبريز و اروميه و خلع سلاح افسران و درجه داران در آذرماه 1324، نشانۀ ضعف روحيه و عدم كارآيي ارتش ايران بود.

در 10 تير 1325 (1946) سرلشكر علي رزم آرا به رياست ستاد ارتش ايران منصوب شد. او افسري هوشمند، كاردان و آگاه به امور نظامي بود. به زبان هاي فرانسه و روسي آشنايي داشت و از جنبۀ خصايل نظامي، سازماندهي و پشتكار، در ارتش ايران همتا نداشت.

از ويژگي هايش سخت گيري در حفظ اصول و انضباط در ارتش بود. رزم آرا در اين راه اغماض و گذشت را جايز نمي دانست. بسيج و اعزام يگان هاي رزمي به آذربايجان در آذرماه 1325 و دستگيري، محاكمه و اعدام افسراني كه به رژيم پيشه وري پيوسته بودند، نفوذ و قدرت او را در ارتش تحكيم كرد.

رزم آرا ديگر رقباي ديگر رقباي احتمالي خود را در ارتش به آساني از صحنه خارج ساخت، سپس به مداخله در امور سياسي مملكت پرداخت.

وي كه به مقام سپهبدي ارتقا يافته بود، در انتخابات دورۀ شانزدهم مجلس نيز مداخله كرد و شماري از نمايندگان مورد نظر او در شهرستان ها به مجلس راه يافتند. در اواخر 1326 ، سپهبد رزم آرا مقبول ترين چهرۀ نظامي در ارتش ايران بود. وي تنها شخصيتي شناخته مي شد كه پس از شكست شهريور 20 براي ارتش ايران قدرت و اعتبار ايجاد كرد.

در جريان بحران نفت و تصويب لايحۀ قرارداد الحاقي، سخن از شايستگي او براي زمامداري بر سر زبان ها افتاد. سرانجام در تيرماه 1329 ، محمدرضاشاه بر خلاف ميل خود و به توصيۀ وزارت خارجة امريكا و بدون موافقت مجلس شوراي ملي، فرمان نخست وزيري او را صادر كرد. (1)

رزم آرا در تهيه و تنظيم برنامۀ دولت خود كه اهم آن حل مسئله نفت بود، از حمايت واشنگتن سود برد و چون نخست وزيري او برخلاف تمايل محمدرضاشاه بود، شاه و اطرافيان را نسبت به مقاصدش نگران ساخت، زيرا سپهبد جوان، باهوش، جاه طلب و آشنا به زد و بندهاي سياسي كه ارتش را نيز پشت سر خود داشت، اگر زنده مي ماند و «طوفان نفت» را از سر مي گذارند، احتمالاً محمدرضاشاه را از ميان بر مي داشت و ايران بار ديگر با رضاشاهي ديگر رو به رو مي شد و چه بسا تاريخ سياسي ايران در مسير ديگري قرار مي گرفت، ولي با قتل او در اسفند 1329 كه شاه قطعاً در آن دست داشت، يكي از چهره هاي مهم سياسي ايران از صحنه خارج شد و محمدرضاشاه از وجود تهديدي بالفعل عليه خود و سلطنتش رهايي يافت. (2)

ذكر اين مطلب نيز بي مورد نيست كه «اسدالله علم» كارگزار محمدرضاشاه، كسي بود كه رزم آرا به قتلگاه (مسجدشاه) برد و اولين شخصي بود كه خبر قتل وي را به شاه رساند. به گفتۀ سيدضياءالدين طباطبايي كه در آن ساعت در حضور شاه بود، علم به محض رسيدن، با هيجان و اضطراب به شاه گفت: «كشتند و راحت شديم!» (3)

 

 همسر رزم آرا بعد از شنیدن خبر کشته شدن شوهرش

 همسر رزم آرا بعد از شنیدن خبر کشته شدن شوهرش

--

مطالب مرتبط:

66. اگر مستقيماً با همسايۀ شمالي صحبت نكنيم و اگر كميسيون سه جانبه تشكيل شود

67. اگر قوام تدبير و سياست به خرج نمي داد

68. اگر شوروي بخواهد از حزب توده براي ايجاد قيام مسلحانه استفاده كند

69. اگر رزم آرا زنده مي ماند و طوفان نفت را از سر مي گذارند

اگرهای تاریخ ایران - فهرست مطالب

--
پي نوشت:
1. «تاريخ سياسي 25 ساله ايران». نجاتي، غلامرضا. ج1. نشر رسا. تهران. چاپ سوم 1371. ص5.
2. براي آگاهي دربارۀ چگونگي قتل رزم آرا رجوع كنيد به «اسرار قتل رزم آرا» تركمان، محمد. موسسۀ خدمات فرهنگي رسا. 1370.
3. «جريان ترور رزم آرا». شماره 2051. مورخ 1329/12/17.

مطالب مرتبط



اشتراک گذاری

بازدید: 2540 بار  

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید