شنبه 29 شهریور 1399

به سایت پدر و پسر خوش آمدید.

اگرهای تاریخ ایران- اگر 61

چاپ
( 85 رای )

 ساخت راه اهن ایران از دریای کاسپی  تا خلیج فارس

 ساخت  راه اهن ایران از دریای کاسپی تا خلیج فارس، با بودجه داخلی بر سر مالیات های قند و شکر  به دستور رضاشاه

 

61. اگر راه آهن ايران به صورت شرقي – غربي كشيده مي شد

پس از رسيدن رضاشاه به قدرت، تنها دوره اي كه در تهران انتخابات به صورت نسبتاً آزاد برگزار شد، دورۀ ششم بود. در اين انتخابات بار ديگر دكتر مصدق، مدرس و چند تن از چهره هاي مردمي به نمايندگي انتخاب شدند.

دكتر مصدق با برخي از لوايحي كه براي تصويب به مجلس آورده بودند سخت مخالفت مي كرد. به عقيده او تصويب اين لوايح مغاير با حاكميت ملي و نقض حقوق و آزادي هاي مردم بود. وقتي لايحة احداث خطوط راه آهن در مجلس مورد بحث قرار گرفت، مصدق سرسختانه با آن مخالفت كرد و احداث آن را خواسته اي استعماري دانست، زيرا مسير پيشنهاد شده در لايحه، در جهت بهبود وضع اقتصادي كشور نبود و منافع دولت انگلستان را تأمين مي كرد. مصدق در مخالفت با اين لايحه گفت:

« بنده در موضوع راه آهن، نظر مردم را به كرات در مجلس شوراي ملي به عرض آقايان رسانده ام... اگر خط راه آهن را برخلاف مصالح مملكت بكشند، ضررهاي جبران ناپذيري دارد... اين خطي كه امروز اجازه داده مي شود كه نقشه كشي شود، كاملاً برخلاف مصالح و به ضرر مملكت است... حالا آقايان غير از اين تشخيص مي دهند، مختارند، ولي به عقيدة خودم، اين رأي را كه اين خط كشيده شود و به اين طرف برود، خيانت و برخلاف مصالح مملكت مي دانم.»

ايران از نظر دارا بودن كوتاه ترين راه زميني بين اروپا و نواحي پر نعمت آسياي جنوبي و آسياي جنوب شرقي، اهميت بزرگي دارد. از روزگاران گذشته، راه هاي كشور ما همواره مورد توجه ديگران بوده است.

راه آهني كه از نظر كسب عايدات بيشتر و ترقي كشور براي ايران مفيدتر بود، خط شرقي – غربي بود، نه شمالي – جنوبي. حال آنكه منافع استعماري انگلستان براي حفظ هندوستان از خطرات محتمل و به منظور استفاده از خط آهن در حملۀ احتمالي به خاك روسيه پس از انقلاب اكتبر، ايجاب مي كرد كه خط آهن ايران، (شمالي – جنوبي) كشيده شود نه (غربي – شرقي).

 

لرد  کرزن

لرد جورج ناتانیل کرزن(1925-1859)، نایب السلطنه و فرماندار کل هند(1905-1899) و  وزیر امورخارجه بریتانیا (1924-1919). پافشاری او در عقد قرارداد 1919 با ایران، سبب بدنامی او نزد ایرانیان گردید.

 

در 1912م در مجلس عوام انگلستان گفتگو بر سر راه آهن سرتاسري ايران به ميان آمد و لرد كرزن وزيرخارجۀ وقت انگلستان گفت:

« در مدت 20 سال تصديق شد كه هندوستان بايد محاط باشد در يك حلقه جبال و صحاري كه بدون تلفات زياد قشون و پول، غيرقابل عبور باشد. به حق يا باطل بوده است سياست تغييرناپذير حكومت هند. در طول زيادترين قسمت يك سده و از 25 سال به اين طرف، بزرگترين احزاب سياسي اين مملكت آن را قبول كرده اند. اين سياست، هند را از هر حمله اي حراست كرده و هيچ ملتي عبور از اين منطقۀ حمايت شده را نيازموده است، اما اگر راه آهن ايران به صورت (غربي – شرقي) ساخته شود، آن وقت تمام آن سياست به خطا بوده، به ما مي گويند اين اصول را نپذيريد كه سياست حقيقي هند عبارت است از باز كردن سرحدات آن به طرف مغرب.»

 

احمدشاه با مسير پيشنهادي انگليسي ها مخالفت كرده و گفت:

« راه آهني كه به صلاح و صرفۀ ايران است، راه آهني است كه از دزداب (زاهدان كنوني) شروع شود و مسير آن به اصفهان و تهران باشد و از آنجا به اراك و كرمانشاه متصل شود، يعني از شرق به غرب ايران. چنانكه از زمان داريوش كبير هم راه بازرگاني هندوستان به آسيا و سواحل مديترانه، همين راه بوده و اين راه براي ملت ايران نهايت صرفه را از لحاظ تجارت خواهد داشت ... ولي راه آهن پيشنهادي انگلستان (از خليج فارس به درياي خزر) فقط جنبۀ نظامي و سوق الجيشي دارد و من نمي توانم پول ملت را گرفته يا از كشورهاي خارج وام گرفته، صرف راه آهني كه فقط جنبۀ نظامي دارد بنمايم.»

 

دکتر محمد مصدق

  مصدق السلطنه (دکتر محمد مصدق)، والی (استاندار) فارس- شیراز سال1299ش 


مصدق نيز در دورۀ ششم مجلس شوراي ملي در دوران سلطنت رضاشاه، پيش از كشيدن خط راه آهن گفته بود:

« اگر راه آهن ما يك فايده ببرد از ترانزيت كالاهاي بازرگاني اروپا به آسيا خواهد بود و اين خطي كه امروز اجازه داده مي شود كه نقشه كشي بكنند كاملاً برخلاف مصالح مملكت است، زيرا خط بين المللي، خطي است كه اروپا را به آسيا متصل مي كند. امروز كه مي خواهيد سي ميليون پولي را كه در دست مردم است و در واقع هستي اين ملت و مملكت را به يك راهي صرف كنيد، يك قدر دقت كنيد ... »

 

 جشن ورود اولين قطار به خراسان

جشن ورود اولين قطار به خراسان (عکس از سایت موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران)

 

--

مطالب مرتبط:

47. اگر وزير مختار انگليس با احداث راه آهن مخالفت نمي كرد

61. اگر راه آهن ايران به صورت شرقي – غربي كشيده مي شد

62. اگر مبدأ و مقصد راه آهن شمالي – جنوبي درست انتخاب مي شد

63. اگر رضاشاه از تحولات جهان در سال هاي 41-1939 درك درستي داشت

64. اگر رضاشاه اجازه مي داد متفقين از راه آهن استفاده كنند

اگرهای تاریخ ایران - فهرست مطالب

 

مطالب مرتبط



اشتراک گذاری

بازدید: 3419 بار  

نظرات 

 
+20 #1 Reza 12 مهر 1392 ساعت 10:01
چند ماه پیش از کانال (من و تو) مستندی بنام (رضاشاه) پخش شد آنجا میگفت انگلیس میخواست راه آهن ایران غربی شرقی ساخته شود اما رضاشاه با این مسیر مخالف بود
--
دوست گرامی، مستند پخش شده، فیلم ارزشمندی بود، اما برخی از توضیحات و گفته های آن با واقعیت تاریخ همخوانی نداشت! یکی از این موارد، موضوعی است که شما به آن اشاره کردید. این که چقدر راحت، شبکه تلویزیونی "من و تو"، تاریخ را وارونه جلوه می دهد جداً جای پرسش دارد؟!
انگلستان بر اساس حفظ منافع استعمارگرانه خود، از زمان صدرات امیرکبیر مانع احداث راه آهن در ایران شد. انگلیسی ها در دورۀ رضاشاه نیز مانع احداث راه آهن به صورت (غربي – شرقي) شدند و حتی اجازه انتخاب مسیر صحیح (شمالی - جنوبی) را به ایرانیان ندادند.
نقل قول
 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید