جمعه 15 اسفند 1399

به سایت پدر و پسر خوش آمدید.

گفتار3 ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت دوم

چاپ
( 83 رای )

 بازار کاشان

مجموعه بازار کاشان یکی از پر رونق‌ترین بازارهای ایران در دوران صفویه به شمار می رفته است.

علل توجه ايران پژوهان در دورۀ صفوي

2. رونق بازرگاني و صنعت در ايران

«آنجا در آن دوردست ها
افزون بر ثروت هرمز و هند،
شرق شكوهمند
با غني ترين دستان خود
طلا و مرواريد غلطان مي باراند
بر تارك شهرياران خود.»   جان ميلتون(1)

ايران بر سر راه هند، منشأ داد و ستدهاي ثمربخشي گرديد. بازرگانان اروپايي بخشي از كالاهايي را كه از اروپا با خود داشتند با غلات ايران معامله مي كردند كه در هندوستان بسيار ارزنده بود.

هنگام بازگشت از هند نيز، بخشي از محصولات آنجا را به ايران آورده و با پول آن انواع ابريشم و زربفت نفيس ايران را كه مطلوب اروپاييان بود، خريداري مي كردند و به كشورهاي خود مي برده اند. اين شيوۀ كار سوداگران عمدۀ آن عصر بوده كه تاورنيه و شاردن مشهورترين نمايندگان آنان بوده اند.

«لير به ادگار: مي گوييد كه جامه اي ايراني است، به راستي زيبا و شكوهمند است
شكسپير. شاه لير. پردۀ سوم، صحنۀ ششم (2)

در آن زمان كه شكسپير نمايشنامه اش را مي نوشت، اقتصاد ايران دوران شكوفايي خود را در عصر صفويه مي گذراند و پارچه هاي ايراني، زبانزد خاص و عام در تمام نقاط دنيا بود.
مسلماً اين محصولات صنعتي از كارگاه هايي صادر مي شد كه حاصلِ‌سرمايه گذاريهاي توسعه يافته و برنامه ريزي شده در آن زمان بود.

تمام سياحاني كه در آن زمان از ايران ديدن كرده اند، از رونق صنعت، بازرگاني، كارگاههاي صنعتي بزرگ، شلوغي بازارهاي شهري ايران تعريف و تمجيد كرده اند.

 

 تیمچه امین‌الدوله، بازار کاشان

بازار کاشان، تیمچه امین‌الدوله، سدۀ نوزدهم میلادی

براي رعايت اختصار، تنها يك شهر ايران را براي نمونه ذكر مي نمايم، و آن كاشان است در اوج و در حضيض:

در سال 1573م يك انگليسي به نام جفري دوكت (Ducket) شهر كاشان را چنين توصيف كرده است: «شهري است سراسر كسب و تجارت كه بيش از هر جاي ديگر در آن داد و ستد مي شود و بازرگانان هندي در آن رفت و آمد دارند. در اين شهر بيكار ديده نمي شود و حتي كودكان پنج ساله مشغول كار هستند

در سال 1600 شخصي به نام جان كارت رايت (Cartwright) اظهار داشته بود كه «كاشان مخزن و انبار كالاهاي سراسرِ ايران است

در سال 1627 تامس هربرت (Herbert) نوشت كه كاشان در مقام مقايسه دست كمي از بزرگترين شهرهاي صنعتي انگلستان ندارد؛ و اما ... لرد كرزن كاشان را در سال 1890 چنين توصيف مي كند:

«محلي ماتم خيزتر از كاشان در ايران نديدم و ... يزد و رشت، تبريز و اصفهان و ... . گذشته از اشياء تجملي غربي كه طبقات بالا به آن معتاد شده اند، پوشاك همۀ طبقات جامعه اعم از مردان و زنان جملگي از غرب وارد مي شود: ابريشم، ساتن و ماهوت براي طبقات اعيان و قماش نخي و پنبه اي براي همة طبقات. لباس يك روستايي از منچستر يا مسكو مي آيد و نيلي را كه همسر او به كار مي برد از بمبئي وارد مي شود(3)

 

--

مطالب مرتبط:

ايراني از نگاه انيراني - فهرست مطالب

گفتار3- ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت اول  .......  رشد و آگاهي و كنجكاوي اجتماعي در اثر وقايع زمان رنسانس

گفتار3- ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت دوم  .......  رونق بازرگاني و صنعت در ايران

گفتار3- ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت سوم .......  اهميت استراتژيك ايران در مقابلۀ اروپا با تهديدات عثماني

گفتار3- ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت چهارم  ......  جذابيت تمدن و فرهنگ ايران

گفتار3- ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت پنجم  ......  مدارا و تساهل مذهبي حكمرانان صفوي

گفتار3- ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت ششم  ......  جاذبۀ توريستي و مهمان نوازي

گفتار3- ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت هفتم  ......  تأثير مشاغل و انگيزه در نگرش سفرنامه نويسان دورۀ صفويه

گفتار3- ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت هشتم  ......  ويژگي هاي سفرنامه هاي دورۀ صفويه

گفتار3- ايراني پژوهي در دورۀ صفويه (ایران در اوج) - قسمت نهم  ......  افول سفرنامه هاي مربوط به ايران پس از دورۀ صفويه

 

--
پي نوشت:
1. قطعه اي از بهشت گمشده (Paradise Lost) يكي از گرانقدرترين حماسه هاي جهان اثر جان ميلتون (1674-1608) شاعر بزرگ انگليسي است.
2. فشاهي، محمدرضا. تكوين سرمايه داري در ايران. انتشارات گوتنبرگ، ص15.
3. نظري، محسن. بررسي علل و موانع تاريخي رشد صنعتي در ايران. اطلاعات سياسي اقتصادي. سال چهارم. شماره 6. خرداد و تير 1369. شمارۀ پي در پي 36. ص 46 و 47.

 

مطالب مرتبط



اشتراک گذاری

بازدید: 3245 بار  

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید