برند نام ارمنی در ایران(2)

چاپ
( 204 رای )

 لوریس چکناواریان Լորիս Ճգնագորյան

لوریس چکناوریان آهنگساز برجستۀ ایرانی ارمنی

برند نام ارمنی در ایـران (قسمت دوم - هنرمندان)

به قلم نیما جوانبخت

 

واروژان هاخباندیان

 واروژان هاخباندیان، زاده قزوین (1977-1936)، آهنگساز مشهور سینمای ایران ملقب به واروژان

موسیقی پاپ با واروژان به سینمای ایران راه یافت. واروژان با ساخت موسیقی فیلم حسن کچل از ساخته های مرحوم علی حاتمی پا به عرصۀ سینما گذاشت. شادروان بابک بیات، آهنگساز معروف ایران دربارۀ واروژان چنین اظهار داشته است: «به جرأت می‏توانم بگویم که واروژان یک عمر در موسیقی ایران جاری است. او یک عمر زحمت کشید تا در موسیقی ترانه‏ای مملکت ما، لحظه ‏های زیبا خلق کند.» (1) 

   

 روبن گریگوریان  مراسم بزرگداشت روبن گریگوریان 

تصویر سمت راست: روبن گریگوریان، زاده تفلیس (1991-1915) پدر موسیقی فولکلور ایران / تصویر سمت چپ: مراسم بزرگداشت روبن گریگوریان

روبن (یا روبیک) گریگوریان مدیریت هنرستان عالی موسیقی و نیز رهبری ارکستر سمفونیک تهران را به عهده داشت. او نخستین کسی است که ترانه‌های محلی ایران را جمع‌آوری کرد. در همین زمینه کتابی در دو جلد بنام «ترانه‌های محلی» انتشار داد. از جمله این ترانه‌ها می‌توان به «مَسُم، مَسُم»، «هی یار، هی یار» و «دختر بویر احمد» اشاره نمود. دو قطعه "سوئیت ایرانی" و "عروس تاتراگوم" از شاهکارهای این موسیقیدان هستند.

 

  روبیک گریگوریان و حشمت سنجری

 روبیک گریگوریان و حشمت سنجری در بوستون

 دکتر امیراشرف آریان‌پور موسیقیدان و استاد دانشگاه در مراسم بزرگداشت روبن گریگوریان چنین اظهار داشت: « از دوران نوجوانی دوستان ارمنی زیادی داشتم که هر کدام بهتر از دیگری بودند، چیزهای زیادی ما را به هم نزدیک می‌کرد اما آنچه بیش از همه ما را به یکدیگر پیوند می‌داد عشق به موسیقی کلاسیک بود. ارامنه این توانایی را داشتند که بسیاری از صفحه‌های موسیقی را به دست بیاورند. اما چون ما ارمنی نبودیم این صفحه‌ها را نداشتیم... ارامنه عامل به اوج رساندن موسیقی کلاسیک در ایران بودند، اگر آن‌ها به موسیقی ما خدمت نمی‌کردند و به ایران نمی‌آمدند، امروز فرق بین موسیقی باخ، موتزارت و ... را نمی‌دانستیم. هنرستان موسیقی که ما در آن زندگی می‌کردیم به طور کلی دست ارامنه بود و ما ایرانی‌ها نباید خدمت آنها را فراموش کنیم... میان دوستان ارمنی که داشتم دو نفر استثنا بودند و با همه فرق دارند. [روبن]گریگوریان و  امانوئل[ملیک اصلانیان] دو ابرقدرت و دو ابرمرد بودند.» (2)    

 

امانوئل ملیک اصلانیان

امانوئل ملیک اصلانیان، زاده تبریز (2003-1915)، از آهنگسازان و پیانیست های بزرگ ایران

اصلانيان خالق آثاري چون گلبانگ، افسانه آفرينش، پروانه، فانتزي براي تار، تنبك، سنتور و اركستر، چهارگاه (برای پیانو) و ... بوده است. آثار او بارها توسط اركسترهاي بزرگ جهان و اركستر سمفونيك تهران به رهبري فرهاد شكوه، حشمت سنجري و علي رهبري اجرا شده است. (3)  

 

 لوریس چکناوریان  Լորիս Ճգնագորյան

لوریس چکناوریان، زاده بروجرد (سال1937)، آهنگساز و رهبر ارکستر (عکس از سایت برترینها)

مادرش از نسل کشی ارامنه در ترکیه عثمانی و پدرش از زندان‌های استالین جان به در برده اند و هر دو به ایران کوچیده اند و در  بروجرد سکنی گزیده اند. از ‌آثار لوریس می توان از اپرای پردیس و پریسا، اپرای رستم و سهراب، باله سیمرغ، آهنگ نور و صدا، سمفونی پرسپولیس و پوئم سمفونی کوروش و... نام برد.

چکناوریان درباره اينكه چرا فقط داستان‌های اصیل ایرانی را براي نوشتن اپرا انتخاب كرده است، چنین می گوید: «من ایرانی هستم و باید در مرحله اول داستان‌های مملکت خودم را به آهنگ دربیاورم مثل شاعری که شعرهایش را به زبان مادری‌اش می‌سراید و بعد آنها را به زبان‌های دیگر ترجمه می‌کند. من معتقدم باید اول از جامعه خود شروع کنم و اگر توانستم اینجا موفق شوم بعد در سطح بین‌المللی کار کنم.» (4) 

 

لوریس چکناواریان   Լորիս Ճգնագորյան

لوریس چکناواریان: «من هیچ گاه خودم را  اقلیت  نمی دانم، هرکس تعریف ایران را بداند باید قبول کند که هیچکس اقلیت نیست. نسل ما از کوروش کبیر است و ایران هم اسم یک ملت نیست، اسم یک سرزمین است.» (5)

برای دیدن قسمتی از  کنسرت شهرام ناظری با ارکستر بزرگ کومیتاس ارمنستان به رهبری لوریس چکناواریان، بر روی  «آب حیات عشق» کلیک کنید.

 

Andre Arzoumanian  Andre Arzoumanian
  آندره آرزومانيان، زاده تهران (2010-1954)، پیانیست و آهنگساز موسیقی فیلم

آندره آرزومانيان، واروژان و لوریس چکناوریان از جمله آهنگسازانی بودند که به موسیقی فیلم روی آوردند و سینمای ایران را از درخششی ویژه برخوردار ساختند. 

 

ویگن

 ویگن دِردِریان (2003-1929) زاده همدان، در دهه 1950 و 1960 از محبوب‌ترین خواننده‌های مردم‌پسند ایران بود.

نوع موسیقی او که از ملودی‌های ارمنی و ترکی و گاه اروپایی بهره می‌برد به «جاز ایرانی» معروف شد و به او لقب «سلطان جاز» ایران دادند، گرچه موسیقی او ارتباطی با موسیقی جاز نداشت. (6)  

  *****

 آوانس اوهانیانس    آگهی  

تصویر سمت راست:  آوانس اوهانیانس، زاده مشهد یا عشق آباد (1960-1896) 

تصویر سمت چپ:   آگهی «آبی و رابی» نخستین فیلم بلند داستانی صامت ایران به کارگردانی آوانس اوهانیانس

آوانس اوهانیانس(یا اوگانیانس) اولین کارگردان سینمای ایران با ساخت نخستين فيلم‌ داستاني بنام «آبي و رابي» در سال 1930 و همچنین بانی اولین مدرسه بازیگری در ایران بوده است. خسرو دهقان، منتقد و مدرس سینما در مورد اوهانیانس چنین می گوید: «به نظر می آید مهم ترین پدیدهٔ سینمای ایران از آغاز تا امروز آوانس اوهانیانس است... اوهانیانس جزو اولین هاست، اولین فیلمساز، اولین کارگردان و طراح صحنه و تدوینگر و همه اولین ها را می توان به او اطلاق کرد. او اولین فیلم صامت ایران را ساخت ... ما به تک تک ارامنه در تاریخ سینمای ایران مدیون هستیم.» (7) 

 

 

ساموئل خاچيکيان

ساموئل خاچيکيان، زاده تبریز (2001-1923)، یکی از تاثیرگذارترین کارگردان‌ها در صنعت سینمای ایران

بيش از چهار دهه در سينمای ايران فعال بود و برخی از فیلم هایش همچون" ضربت" و "عقابها" از آثار پرفروش زمان خود بودند. ساموئل خاچيکيان نخستين آنونس تاريخ سينما را براي فيلم "دختري از شيراز" ساخت. امیر قویدل کارگردان فیلم، در مورد ساموئل خاچیکیان چنین می گوید: «چند دهه در سینمای ما، بار سنگین مسئولیت را بر دوش خویش کشید. من شاگرد کوچک ساموئل خاچیکیان بودم. کار ساموئل فقط این نبود که بازیگران و چهره های ناشناخته را به سینمای ایران معرفی کند، فیلمسازان بزرگی که الان نامشان برده می شود همه با فیلم های ساموئل سینما را شناختند. من در آغاز نوجوانی، سینما را با فیلم های او آموختم. زمانی که روزنامه نگار بودم با خاچیکیان در هتل باختر مشهد آشنا شدم و در سال هایی خیلی نزدیک، به عنوان نویسنده فیلمنامه هایش و به عنوان دستیار کارگردان، سینما را از او آموختم. من از او زندگی کردن و مبارزه با مشکلا ت را آموختم... اگر قویدل شدم، به خاطر اوست...» (8) 

 

واروژ کریم‌مسیحی

واروژ کریم‌مسیحی، زاده اراک به سال1952، کارگردان معروف سینمای ایران (عکس از 30nema.com)

در نهمین دورۀ جشنوارۀ فیلم فجر1991، فیلم "پردۀ آخر" به کارگردانی واروژ کریم‌مسیحی 9 جایزه سیمرغ بلورین را از آن ِ خود کرد! 

 

  پرده آخر به کارگردانی واروژ  کریم مسیحی   واروژ کریم مسیحی در حین دریافت سیمرغ بلورین

سمت راست: صحنه ای از فیلم پرده آخر به کارگردانی واروژ مسیحی با ایفای نقش ماهایا پتروسیان (نفر وسط) در کنار فریماه فرجامی و داریوش ارجمند
سمت چپ: واروژ کریم مسیحی در حین دریافت سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی بخش نگاه اول از هیئت داوران بیست و هفتمین جشنواره فیلم فجر 2009 برای فیلم  «تردید»

شاهین سرکیسیان

  شاهین سرکیسیان، زاده وارنا در بلغارستان (1966-1910) بنیانگذار تئاتر نوین ایران، از پدری ارمنی، اهل ایران و مادری ارمنی، اهل بلغارستان

شاهین سرکیسیان، کارگردان تئاتر و مترجم آثار نمایشی، توانست با شناساندن و پایه گذاری تئاتر نوین، در ایران، تحولی ژرف در تئاتر کشور ایجاد کند. دکتر مهدی فروغ (1911–2008) از پیشکسوتان تئاتر ایران گفته است: «هر کس که عشق به تئاتر دارد، باید زندگی شاهین سرکیسیان را سرمشق قرار دهد.» (9)  

  

 *****

ایرن زازیانس

ایرن زازیانس،زاده بابلسر (2012-1927) از برجسته‌ترین بازیگران زن سینمای پیش از انقلاب 1979 بود. او در بیش از سی فیلم سینمایی نقش ایفا کرد و برخی او را نخستین ستاره واقعی سینمای ایران می‌دانند. 

 

  Իրեն Զազյանց ایرن در نقش مهدعلیا

بازی ایرن در نقش مهدعلیا، مادر ناصرالدین شاه در سریال "سلطان صاحبقران" ساخته علی حاتمی در سال 1974 از کارهای به یاد ماندنی اوست. 

 

مراسم خاکسپاری ایرن

مراسم خاکسپاری ایرن  با حضور بازیگران قدیمی و جدید سینما و تئاتر ایران در سال 2012 (عکس از بهار نیوز)

 

آرمان هوسپیان

 آرمان در نمایی از فیلم پُر فروش و ماندگار "گنج قارون" (محصول سال 1965)

آرمان هوسپیان، زاده تبریز (1980-1921) بازیگر سینما و کارگردان نامدار ایران با نام هنری "آرمان".  

  

لوریک هوسیپیان

 لوریک هوسپیان، زاده تبریز (2004-1943)، بازیگر سینما و تلویزیون و دختر آرمان هوسپیان

لوریک هوسیپیان در تلویزیون نیز در سریال پرطرفدار کارآگاه شمسی و دستیارش مادام (محصول سال1994) بازی به یاد ماندنی ارائه کرد. 

  

ماهایا پطروسیان

 ماهایا پطروسیان در فیلم ناصرالدین شاه اکتور سینما (1991)

ماهایا پطروسیان، زاده تهران (متولد1970) بازیگر توانای سینما و تئاتر ایران. او برای بازی در فیلم «دیگه چه خبر» (1991) مورد تحسین منتقدان سینمایی ایران قرار گرفت. 

 *****

آنتوان سوروگین

آنتوان سوروگین، زاده تفلیس (1933-1840)، عکاس بزرگ ارمنی دوره قاجاریه که بخش مهمی از تاریخ عکاسی ایران با نام او همراه است.

آنتوان پدر آندره سوروگین است. اهميت مجموعه سوروگين زمانی بیشتر معلوم می شود كه دريابيم آنچه به جا مانده، بقايای بيش از هفت هزار عكس است كه در جريان آتش‌سوزی مغازه او در خلال درگيری های دورۀ مشروطه و حملات محمدعلی شاه سوخت و از ميان رفت. در این حادثه تنها دو هزار شیشه سالم ماند. (10)

با سقوط سلسله‌ قاجار و تغییر پادشاهى ضربه‌ى دیگرى بر آنتوان خان وارد شد. رضاشاه پهلوی به مانند تمامى شاهان جدید در تاریخ ایران به یکباره به نفى گذشته پرداخت. این نفى و منسوخ‌سازى دو هزار شیشۀ پر ارزش سوروگین را نیز در بر‌گرفت و شیشه‌ها توقیف شد.  تنها دخترش ماری که در واپسین سال‌های عمر آنتوان خان، عکاسخانه را اداره می‌کرد توانست 696 قطعه از شیشه‌ها را بابت دوستی‌ای که با محمدرضا شاه پهلوی داشت، از توقیف در آورد.  

 

  استودیوی آنتوان سوروگین در تهران  کشتی گیران یکی از معروفترین عکسهای آنتوان سوروگین

سمت راست: استودیوی آنتوان سوروگین درخیابان فردوسی تهران/ سمت چپ: کشتی گیران یکی از معروفترین عکس های آنتوان سوروگین

 

نیکول فریدنی

 نیکول فریدنی، زاده شیراز (2008-1935)، یکی از بهترین عکاسان طبیعت ایران

 

    دماوند - نیکول فریدنی   دماوند  اثر نیکول فریدنی  

دو عکس از «دماوند»  اثر نیکول فریدنی (11) 

  *****

 

 هاکوپ هوناتانیان

هاکوپ هوناتانیان، زادۀ تفلیس (1881-1809)، ملقب به رافائل تفلیس و بنیانگذار مکتب مدرن هنر نقاشی ارمنی و نقاش دربار ناصری

 

 ناصرالدین شاه اثر هاکوپ هوناتانیان

نقاشی رنگ و روغن به طول 2 متر از ناصرالدین شاه قاجار به صورت تمام قد، اثر هاکوپ هوناتانیان. این نقاشی در حال حاضر در موزه تاریخ هنر وین است.

برای خواندن اطلاعات بیشتری در مورد  هاکوپ هوناتانیان  اینجا را کلیک کنید.

 

مارکو گريگوريان

 مارکو گريگوريان، زاده کروپوتکین در روسیه (2007-1925)، نقاش خاک

مارکو سومین فرزند از یک خانوادهٔ ارمنی بود که در نسل کشی ارمنیان از وان به قارص و سپس به روسیه مهاجرت کرده بودند. خانواده اش وقتی مارکو یکسال داشت به ایران مهاجرت کردند. مارکو دیپلم خود را در مدرسهٔ کانانیان در جلفای اصفهان گرفت. 

 

 از مجموعه آثار کاهگلیاز مجموعه آثار کاهگلی  از مجموعه آثار کاهگلی

نقاشی کاهگل را برای اولين بار در ايران، مارکو گريگوريان باب کرد و در حدود سی سال به خلق آثاری در زمینه استفاده ازخاک پرداخت. آیدین آغداشلو، نقاش بزرگ ایران در مورد مارکو گریگوریان می گوید: « کار کاهگل مارکو دقیقا برخاسته از دلبستگی او به خاک و سرزمینش بود و برکشیدن ماده‌ای که ظاهرا ساده‌ترین و فقیرانه‌ترین پوشش خانه‌هاست؛ اگر از مارکو هیچ اثری باقی نمانده بود، تماشای شش اثر شگفت‌ انگیزش برای بررسی وی کافی بود. ... تاریخ هنر ایران را نمی‌توان نوشت مگر اینکه به جایگاه مارکو اشاره کرد. امروز مدرنیسم درایران مدیون مارکوست. » (12) شعر حافظ گویی برای این هنرمند سروده شده است!

هر آن که راز دو عالم ز خط ساغر خواند        رموز جام جم از نقش خاک ره دانست 

 

   مارکو گریگوریان Մարկոս Գրիգորյան  نماد نسل کشی ارامنه توسط دولت ترکیه عثمانی در جلفای اصفهان  لوریس چکناواریان   Լորիս Ճգնագորյան

تصویر سمت راست: مارکو گریگوریان/ تصویر وسط: بنای یادبود  نسل کشی ارامنه توسط دولت ترکیه عثمانی، داخل محوطۀ کلیسای وانک جلفای اصفهان/ تصویر سمت چپ: لوریس چکناواریان

در آغاز جنگ جهانی اول، در ارمنستان غربی که تحت سلطۀ امپراتوری ترکیه عثمانی‌ قرار داشت، کشتار سازمان یافتۀ ارمنی ها  به اجرا در آمد. زمانی‌ که توجه جهانیان به جبهه‌های جنگ بود، آنان در پشت جبهه جنایت هولناکی مرتکب شدند و حدود یک و نیم میلیون نفر ارمنی را قتل عام کردند. موج دیگری از مهاجرت ارامنه پس از 24 آوریل 1915  و در جریان نسل کشی ارامنه صورت گرفت. نجات یافتگان این نسل کشی، عموماً از سوریه و لبنان سر درآوردند و برخی راهی ایران شدند. والدین مارکو گریگوریان و مادر لوریس چکناوریان از جمله نجات یافتگان این نسل کشی بوده اند.  وجود این دو هنرمند برجسته یادآور انسان های بیگناهی است که در نسل کشی ارمنیان توسط دولت ترکیه عثمانی جان باختند. روحشان شاد و یادشان گرامی باد. 

 

مینیاتور فردوسی اثر آندره سوروگین

 مینیاتور فردوسی خالق شاهنامه، اثر آندره سوروگین

آندره سوروگین، زاده تهران (1996-1896)، معروف به درویش خان، نقاش برجستهٔ مینیاتور ایران، پنجمین فرزند آنتوان سوروگین عکاس معروف و لوئیز.
آندره سوروگین سبک مینیاتورهای استادان عهد صفوی مانند کمال الدین بهزاد و رضا عباسی را با اسلوب و فنون نقاشی جدید توام ساخت و توانست آثار گرانبهایی به وجود آورد.  

 

آندره سوروگین،نشسته سمت راست 

 آندره سوروگین(نشسته سمت راست) و صادق هدایت(نشسته سمت چپ)، خانه مجتبی مینوی

آندره سوروگین با بسیاری از روشنفکران و هنرمندان ایرانی روزگار خود، مانند صادق هدایت دوستی نزدیک داشت. 

  

یرواند ناهاپتیان

 یرواند ناهاپتیان، زاده جلفای اصفهان (2006-1916) از پایه گذاران نقاشی آبرنگ ایران

 

اثر آبرنگ از یرواند ناهاپتیان  چهل ستون، اثر آبرنگ یرواند ناهاپتیان

یرواند در طراحی و نقاشی و آگاهی از بناهای تاریخی اصفهان بسیار تواناست. کمتر اثری از آثار تاریخی اصفهان یافت می‌شود که یرواند ناهاپتیان آن را به تصویر نکشیده باشد!  

  

سمبات در کیورغیان

 سمبات در کیورغیان (1999-1913)، زاده جلفای اصفهان از نقاشان برجسته آبرنگ‌ ایران و جهان (عکس از سایت سمبات)

یکی از یادگارهای هنری سمبات، شیوه نقاشی موسوم به "سمباتیسم" است. در آنها سمبات رنگ‌های گوناگون را روی پاره‌ای از روزنامه پخش کرده و با درآمیختن رنگ‌ها سوژه‌هایی شکل داده‌است که گاه با مضمون تیترهای روزنامه گره می‌خورد. 

 سمباتیسم روی روزنامه فارسی  سمباتیسم روی روزنامه ارمنی 

تصویرسمت راست: سمباتیسم روی روزنامه فارسی، بدون تاریخ/ تصویر سمت چپ: سمباتیسم روی روزنامه ارمنی، سال1976 (عکسها از سایت سمبات) 

 

  کلارا آبکار  موزه مینیاتور آبكار   

 کلارا آبکار، زاده تهران (1996-1915) نخستین بانوی مینیاتوریست ایران/ تصویرسمت راست: بنای موزه مینیاتور آبكار یكی از ساختمان های نه چندان قدیمی مجموعه كاخ سعد آباد است. این بنا پیش از انقلاب به كاخ لیلا پهلوی معروف بود. در سال 1994 این بنا به موزه مینیاتور آبكار تبدیل شد. (13)

کلارا آبکار از خانواده ای از ارمنیان جلفای اصفهان بود. آثار کلارا بیشتر الهام گرفته از مضامین اشعار حافظ، خیام، جامی و نظامی است. از مشهورترین آثار وی می توان از انوشیروان و بزرگمهر، شکار بهرام، پیرزن و سلطان سنجر و یوسف و زلیخا نام برد.  

 

  مینیاتور کلارا آبکار  مینیاتور کلارا آبکار

  نمونه هایی از آثار مینیاتور کلارا آبکار

 *****


لیلیت تریان  مراسم نکوداشت لیلیت تریان   

تصویر سمت راست: لیلیت تریان، زاده تهران به سال1930، معروف به مادر مجسمه سازی ایران(عکس از خبرگزاری مهر)/  تصویر سمت چپ: مراسم نکوداشت استاد لیلیت تریان

   *****

آیدا سرکیسیان

   آیدا سرکیسیان، زاده تهران به سال1938، فرهنگ‌نویس و همسر شاعر بزرگ ایران، احمد شاملو 

 شاملو تحت تأثیر آیدا شعرهای مجموعه « آیدا: درخت و خنجر و خاطره!» و « آیدا در آینه» را سرود. او دربارهٔ اثر آیدا در زندگی خود چنین گفته است: «هر چه می‌نویسم برای اوست و به خاطر او ... من با آیدا آن انسانی را که هرگز در زندگی خود پیدا نکرده‌ بودم پیدا کردم.» (14) آیدا تا آخرین لحظات عمر شاعر بزرگ ایران، همدم و مونس وی بود.

 

زويا پيرزاد

 زويا پيرزاد، زاده آبادان به سال 1952

زويا پيرزاد در سال 2001 با رمان «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» جوایز مهم ادبی متعددی را به دست آورد. وی از معدود نویسندگان ایرانی است که تمام آثارش به فرانسوی ترجمه شده است.  

 *****

مطالب مرتبط با این موضوع:

برند نام ارمنی در اصفهان (قسمت اول- تاریخچه کوتاهی از ارمنیان اصفهان)

برند نام ارمنی در اصفهان (قسمت دوم - تنی چند از ناموران ارمنی اصفهان)

برند نام ارمنی در اصفهان(قسمت سوم- شطرنج)

برند نام ارمنی در ایـران (1) - سیاستمداران و دلاوران

برند نام ارمنی در ایـران (2) - هنرمندان 

برند نام ارمنی در ایـران (3) - دانشمندان، فعالان اجتماعی، ورزشکاران و ...

 ==

پانوشت و منابع:

1. برگرفته از: رویش، س1(دورۀ جدید)، ش1، ص98.
2. "گزارشی از بزرگداشت روبیک گریگوریان ". مورخ 30/1/1391. به همت موسسه ترجمه و تحقیق «هور» با حضور سفیر کشور ارمنستان در ایران در باشگاه فرهنگی هنری «آرارات» تهران به نقل از سایت www.melodymag.com
3. روزنامه همشهری. دوشنبه ۳۰ تير ۱۳۸۲ - شماره ۳۱۱۳ چهره هاي نامي موسيقي از زنده ياد استاد امانوئل مليك اصلانيان مي گويند.

4. http://www.musicema.com/module-pagesetter-viewpub-tid-1-pid-2418.html

5. روزنامۀ ابتکار. شماره 2485 ، مورخ  1391/09/25( 15 دسامبر 2012)

6. لازاریان، ژانت د.، دانشنامه ایرانیان ارمنی، تهران: انتشارات هیرمند، ۱۳۸۲ خ.، ص۳۸۵.
7. فصلنامه فرهنگی پیمان- شماره 29- سال هشتم- پاییز 1383. سخنرانی خسرو دهقان در شب آوانس اوهانیانس در تاریخ21/4/1383.
8. فصلنامه فرهنگی پیمان- شماره 9- سال هشتم- پاییز 1383. سخنرانی امیر قویدل در شب ساموئل خاچیکیان در تاریخ 20/4/ 1383.
9. فصلنامه فرهنگی پیمان. شماره38، سال دهم، زمستان1385. "سرکیسیان و هنر او" به قلم میشا هایراپطیان.
10. د‌‌ر سال 1839 روشی برای تهیه‌ نسخه منفی روی شیشه ابد‌‌اع شد‌‌ با این‌ وجود باز هم مشکلات زیاد‌‌ی د‌‌ر سر راه عکاسی وجود‌‌ د‌‌اشته است. برای گرفتن عکس زمان و پول زیاد‌‌ی لازم بود‌‌ و حمل و نقل شیشه‌ها بسیار د‌‌شوار بود‌‌. ضمن اینکه تا مد‌‌تها کسی به این فکر نیفتاد‌‌ شیشه‌ها را طوری بسازد‌‌ که از قبل برای کار آماد‌‌ه باشند‌‌ و لازم نباشد‌‌ عکاس یک لابراتوار هم با خود‌‌ش این طرف و آن طرف ببرد‌‌ تا قبل از شروع به عکاسی، خود‌‌ش شخصاً شیشه‌ی نگاتیو را با آغشتن آن به مواد‌‌ شیمیایی خاص، حاضر کند‌‌! از طرفی سوژه‌ی عکاسی باید‌‌ د‌‌ر طول زمان فرایند‌‌ نورد‌‌هی بد‌‌ون حرکت می‌ماند‌‌ که این امر به د‌‌لیل زمان نسبتاً زیاد‌‌ فرایند‌‌ نورد‌‌هی، خود‌‌ش نوعی شکنجه به حساب می‌آمد‌‌! این مطلب را آوردم تا دشواری عکاسی در دوره سوروگین و ارزشمندی آثار به جا مانده از وی بیشتر مشخص گردد.
11. روزنامه همشهری. دوشنبه 28 آبان 1386. عکس‌هایی از نیکول فریدنی.
12. http://old.isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-994830&Lang=P
13. روزنامه همشهری. مورخ 22/10/1387. آشنایی با موزه مینیاتور آبکار.
14. مجله فردوسی، شماره 557. مورخ13/1/1345.

 

مطالب مرتبط



اشتراک گذاری

بازدید: 11135 بار