يكشنبه 10 فروردين 1399

به سایت پدر و پسر خوش آمدید.

بررسی سریال حریم سلطان- 18

چاپ
( 221 رای )

محمد گونسور بازیگر نقش شاهزاده مصطفی در سریال حریم سلطان

بررسی سریال حریم سلطان- 18

واکنش مردم ترکیه به قتل شاهزاده مصطفی

در زمان خود و 461 سال پس از آن

قتل شاهزاده مصطفی به دستور سلطان سلیمان قانونی هر چند یکی از صدها خویشاوندکشی های تاریخ ترکیه به شمار می رود، اما به نوعی با تمامی آنها متفاوت است! پدر بزرگترین سلطانی است که عثمانی به خود دیده و پسر هم لایق ترین و سزاورارترین فرزند برای جانشینی پدر.

 

محمد گونسور بازیگر نقش شاهزاده مصطفی در سریال حریم سلطان

محمد گونسور بازیگر نقش شاهزاده مصطفی در سریال حریم سلطان

بوسبک، سفیر امپراتوری مقدس روم در قسطنطنیه، به «استعدادهای خدادادی و چشمگیر» شاهزاده مصطفی اشاره کرده و نوشته است: «در میان فرزندان سلیمان، پسرش مصطفی به طرز شگفت‌انگیزی فرهیخته و باملاحظه است... خدا نیاورد آن روزی را که چنین بربری با چنین قدرتی به نزدیکی ما برسد».

 

 «قتل شاهزاده مصطفی» اثر Duflos حمله غلامان گوش و زبان بریده به شاهزاده مصطفی در سریال حریم سلطان

تصویر سمت راست: «قتل شاهزاده مصطفی» اثر Duflos ، متعلق به سدۀ هژدهم میلادی

تصویر سمت راست: «قتل شاهزاده مصطفی» در سریال حریم سلطان ، متعلق به سدۀ بیست و یکم میلادی

سلطان سلیمان نیز در هنگام لشگرکشی به ایران، شاهزاده مصطفی را نزد خود می‌خواند. سلطان سلیمان برای قتل پسرش هفت جلاد کر و لال را مامور کرده و پس از ورود شاهزاده مصطفی به چادرش، از پشت پرده توری، خفه شدن پسر توسط جلادان را نظاره می‌کند. پس از مرگ شاهزاده مصطفی، جسد وی را در قالیچۀ ایرانی پیچیده و جلو چادرش به نمایش می‌گذارد تا همه نتیجه خیانت به پادشاه را بدانند.

 

 

 کالبد بی جان شاهزاده مصطفی بر دوش سربازان ینی چری

صحنه ای از سریال حریم سلطان، کالبد بی جان شاهزاده مصطفی آرمیده در قالیچۀ ایرانی بر دوش سربازان ینی چری

 

شاهزاده مصطفی و یحیی تاشلی جادی در سریال حریم سلطان

شاهزاده مصطفی و یحیی تاشلی جادی در سریال حریم سلطان

قتل بیرحمانه شاهزاده مصطفی در زمان خود(سال 1553م)، مایۀ اندوه شدید مردم ترکیه عثمانی شد. هامر پورگشتال در این باره می نویسد: «شاهزاده [مصطفی] بواسطه عدالت و سخاوت و میل مفرطی که به تربیت علما و شعرا داشت قلوب همه اهالی لشکر و اربابان ذوق را صید خود کرده بود، ... بالجمله شعرای معروف عثمانی از برای مصطفی مرثیه ها گفتند و گریستند، لیکن سوزناکتر و غم انگیزتر از همه مراثی یحیی بود... اشعار یحیی دست به دست و دهن به دهن گردش می کردند و یحیی پروایی نداشت از این که او را صاحب آن اشعار بدانند(1)... درد و اندوهی را که قتل ناحق مصطفی در قلوب ناس اثر کرده بود نه تنها یحیی در اشعار خود بیان نمود بلکه وقایع نگاران عثمانی نیز در تألیفات خود از مذاکره آن کوتاهی ننمودند... (2)»

 

 تولگا ساریتاش در نقش جهانگیر، شاهزادۀ گوژپشت عثمانی در سریال حریم سلطانتولگا ساریتاش در نقش جهانگیر، شاهزادۀ گوژپشت عثمانی در سریال حریم سلطان  

تولگا ساریتاش در نقش جهانگیر، شاهزادۀ گوژپشت عثمانی در سریال حریم سلطان

شاهزاده جهانگیر (1553-1531) از شنیدن خبر قتل برادرش، شاهزاده مصطفی به قدری اندوهگین شد که دیری نپایید جان تسلیم جان آفرین کرد. فوت جهانگیر بر غصۀ قتل شاهزاده مصطفی افزود.

 

بازیگری در نقش شاه طهماسب صفوی

 بازیگری در نقش شاه طهماسب صفوی، پادشاه ایران در سریال حریم سلطان

شاه طهماسب صفوی که همزمان با سلطان سلیمان بر ایران حکم می راند، کشتن شاهزاده مصطفی را  مذمت کرد و این کار را  یکی از دو کار ننگین سلطان سلیمان خواند. (3) 

 مورخین ایرانی، تاریخ قتل شاهزاده مصطفی را به علت دخالت داشتن رستم پاشا در آن، «مکر رستم» نام نهادند. پس از قتل وی، ابراهیم خواجه، فرزند شاهزاده مصطفی را به حیله از کنار مادر ربوده خفه کرد و جسد او را در بورسا بر روی قبر پدرش انداخت و ایرانیان، جنایت تازه ترکان عثمانی را «ستم مکرر» گفتند. (4)

 

 آسیه نور فتاح اوغلو در نقش ماه دوران سلطان  در سریال حریم سلطان

آسیه نور فتاح اوغلو در نقش ماه دوران سلطان در سریال حریم سلطان

چند سال پس از درگذشت سلطان سلیم دوم، جسد ماه‌دوران سلطان(1581-1500) را بر روی قبر پسرش یافتند و او را  در آرامگاه هشت ضلعی، نزدیک پسرش دفن کردند.

 

 آرامگاه شاهزاده مصطفی در بورسا

آرامگاه شاهزاده مصطفی در بورسا

سلطان سلیم دوم، برادر شاهزاده مصطفی در سال 1573م دستور داد تا برای برادرش آرامگاهی هشت ضلعی با یک گنبد بنا کنند. در این بنا چهار تن آرامیده اند: شاهزاده مصطفی، ماه دوران سلطان (مادر شاهزاده مصطفی)، اورهان (پسر شاهزاده بایزید) و نفر چهارم که هویتش مشخص نیست.

 

 یحیی تاشلی جادی در سریال حریم سلطان رستم پاشا در سریال حریم سلطان

 یحیی تاشلی جادی (تصویر سمت راست) و رستم پاشا (تصویر سمت چپ) در سریال حریم سلطان

همین که [رستم پاشا] پس از دو سال دوباره بر مسند صدارت جلوس کرد، خواست در صدد آزار بلکه قتل یحیی برآید، نتوانست از عهده برآید. سلیمان که به اغوا و تحریک رستم، مصطفی را کشته بود، جان شاعری را که هیچ گناهی نداشت و در مرگ پسر او نوحه و زاری می کرد، حفظ نمود.

رستم چون زیاده از حد در حق یحیی متغیر بود روزی او را  احضار نموده او را مخاطب ساخت و منظورش این بود که شاید سخن زشتی در حق سلیمان بر زبان او جاری گردد تا مستوجب کشتن شود. لهذا  از او پرسید: که «چگونه جسارت می نمایی تو که پادشاه را در افعال و اعمال او در اشعار خودت ملامت و مذمت نموده بدست و دهن مردم بیندازی؟»

یحیی حواس خود را پریشان نکرده در جواب گفت که  «با سیاست پادشاه، ما نیز به قتل شاهزاده مصطفی تن در دادیم، لیکن با کسانی که در مرگ شاهزاده نوحه و زاری می نمایند ما نیز شراکت کرده  اشک فشانی می نماییم.»  رستم که از ارتکاب بقتل یحیی ممنوع بود عمل اداره اوقاف را که بدو محول بود از او باز گرفت. (5)

 

تراژدی مرگ شاهزاده مصطفی اثر Bounin

 La Soltane اثر گابریل بونین متعلق به سدۀ شانزدهم میلادی

در سال 1561 ، هشت سال پس از مرگ مصطفی، گابریل بونین (Bounin)، نویسنده و نمایشنامه نویس فرانسوی (?1604-?1520)، تراژدی مرگ مصطفی را  در قالب یک نمایشنامه با نام  La Soltane برای اولین بار در فرانسه روی صحنه برد.

 

 صحنۀ قتل شاهزاده مصطفی در سریال حریم سلطان

  حمله غلامان گوش و زبان بریده به شاهزاده مصطفی در سریال حریم سلطان

461 سال پس از کشته شدن شاهزاده مصطفی، در قالب مجموعۀ تلویزیونی «حریم سلطان» (با نام اصلی سدۀ باشکوه)، یک بار دیگر این واقعۀ تلخ در معرض دیدگان مردم ترکیه قرار گرفت. شبکه‌های تلویزیونی ترکیه با کارشناسان گفت‌وگوهای متعددی به عمل آوردند و  به بررسی حادثه قتل شاهزاده مصطفی پرداختند.

به گزارش روزنامه جمهوریت چاپ ترکیه، پخش صحنه‌هایی در قسمت پایانی فصل جدید سریال حریم سلطان که در آن سلطان سلیمان دستور می دهد پسرش مصطفی را خفه ‌کنند، شمار زیادی از بینندگان در ترکیه را به واکنش علیه سلطان عثمانی واداشته است. روزنامه جمهوریت در این مورد نوشته است: «خشم مردم ترکیه در مورد سلطان سلیمان قانونی به اوج خود رسیده؛ تا آنجا که یکی از شهروندان ترکیه با ارائه دادخواستی به دادستان کل، خواهان حذف لقب «سلطان» از نام سلیمان و بازگرداندن اعتبار و جایگاه معنوی به پسرش شاهزاده مصطفی شده است

به نوشته این روزنامه، یکی از نوه های سطان عبدالمجید (6) که مقیم استانبول است، تماس های تلفنی و نامه هایی با مضمون خشم و توهین و ناسزا دریافت کرده که در آنها وی را با صفت«نواده قاتلان» خطاب قرار داده اند.

پخش این قسمت از سریال در ترکیه (مصادف با بهمن ماه 1392) در عین حال تاثیر مثبتی در رویکرد مردم ترکیه نسبت به شاهزاده مصطفی و آرامگاه او داشته، چرا که شمار زیادی از مردم در شهر بورسا به زیارت آرامگاه شاهزاده مصطفی شتافته اند. استاندار بورسا تصمیم به مرمت و توسعه محوطه آرامگاه شاهزاده مصطفی گرفته است. (7)

 1393/3/30  

 مهرداد جوانبخت

--

مطالب مرتبط:

سریال «حریم سلطان» - درخور نقد و بررسی

بررسی سریال حریم سلطان-1   اسطوره زدایی و رفتن به سمت تاریخ

بررسی سریال حریم سلطان-2   پیروزی درخشان سلطان سلیمان، این بار بدون شمشیر

بررسی سریال حریم سلطان-3   کارزار پدرها و پسرها برای نشستن و ماندن بر سریر قدرت

بررسی سریال حریم سلطان-4   سلطان سلیمان ، جناب کادی و خواجه حافظ شیرازی!

بررسی سریال حریم سلطان-5   پنج اشتباه سلطان سلیمان(در قرن شانزدهم) از نگاه یک مورخ ترک(در قرن هفدهم)!

بررسی سریال حریم سلطان-6  امپراتوری عثمانی از پای بست ویران بود!
 
بررسی سریال حریم سلطان-7  ناجوانمردی پادشاه ایران در ماجرای پناهندگی شاهزادگان عثمانی

بررسی سریال حریم سلطان-8  امیرکبیر عثمانی ها، ابراهیم پاشا!

بررسی سریال حریم سلطان-9  صدراعظم های سلطان سلیمان

 بررسی سریال حریم سلطان-10 فرمانروایی زنان سوگلی در امپراتوري عثماني

بررسی سریال حریم سلطان-11  سلطانی با دو آرامگاه

بررسی سریال حریم سلطان- 12  دنیا در دورۀ زندگانی سلطان سلیمان باشکوه

بررسی سریال حریم سلطان - 13  رستم پاشا وقتی مُرد آسمان آبی نبود!

بررسی سریال حریم سلطان- 14   دو نامه از شاه طهماسب صفوی به سلطان سلیمان قانونی

بررسی سریال حریم سلطان- 15  نامه مهین بانو(خواهر شاه طهماسب) به خرم سلطان

بررسی سریال حریم سلطان- 16  سلاطین عثمانی و ترفند لباس زنانه!

بررسی سریال حریم سلطان- 17  هدایای پادشاه ایران به مناسبت به سلطنت رسیدن شاهزاده سلیم

بررسی سریال حریم سلطان- 18  واکنش مردم ترکیه به قتل شاهزاده مصطفی در زمان خود و 461 سال پس از آن

بررسی سریال حریم سلطان- 19  فرجامی فرجام سلطان سلیم میگسار را  رقم زد!

بررسی سریال حریم سلطان- 20  آخر و عاقبت القاص میرزا (برادر شاه طهماسب صفوی)

بررسی سریال حریم سلطان- 21  پناهندگی شاهزاده بایزید به ایرانبه روایت هامر پورگشتال

بررسی سریال حریم سلطان- 22  پناهندگی شاهزاده بایزید به ایران به روایت شاه طهماسب

 

--

پی نوشت:
1.تاريخ امپراطوري عثماني(ج2). هامر پورگشتال، يوزف. ترجمه علي آبادي، ميرزا زكي. انتشارات زرين. چاپ اول 1367. ص1215.
2.همان، ص1216.
3. «... وقتی که حسن پاشا به سفارت ایران رفته بود شاه طهماسب کشتن شاهزاده ای مانند مصطفی و سیاست صدراعظمی مانند احمد  را مذمت کرده و این دو کار را لکه بزرگی در سلطنت سلیمان شمرده بود.» ر.ک به تاریخ عثمانی (ج2)،  هامر پورگشتال. ص1233.
4. ر.ک به «شاه طهماسب صفوی، مجموعه اسناد و مکاتبات تاریخی همراه با یادداشتهای تفضیلی». به اهتمام دکتر عبدالحسین نوایی. انتشارات ارغوان. چاپ اول 1368. ص254
5. تاريخ امپراطوري عثماني(ج2). هامر پورگشتال، يوزف. ص 1216.
6. سلطان عبدالمجید دوم(1944-1868)، سی و هفتمین و آخرین خلیفۀ عثمانی. درسوم مارس 1924 بنا به تصمیم مجلس ترکیه، عنوان خلیفه از وی سلب و کلیه خاندان سلطنتی از کشور اخراج گردید. وی همان شب توسط رئیس پلیس استانبول با اتومبیل از قصر دولما باغچه به چالتاجا منتقل و با اولین قطار به مقصد سوئیس از کشور اخراج گردید. عبدالمجید به دلیل داشتن بیش از یک همسر مدتی را در سوئیس بازداشت به سر برد و پس از مدت کوتاهی به فرانسه نقل مکان نمود.
7. http://fa.alalam.ir/news/1566693
 

مطالب مرتبط



اشتراک گذاری

بازدید: 25439 بار  

نظرات 

 
+51 #1 Yashar 30 خرداد 1393 ساعت 16:39
استفاده بردم ممنون
نقل قول
 
 
+41 #2 مهربان 08 تیر 1393 ساعت 19:08
عاااااااااللللل ی بود.
نقل قول
 
 
+32 #3 شعبانی 13 مرداد 1393 ساعت 13:47
سلام.به قول فردسی:
همه تلخی از بهر بیشی بود
مبادا که با آز خویشی بود
نقل قول
 
 
+65 #4 بابک.ت 17 مرداد 1393 ساعت 13:25
در دستگاه قدرت انسانها چه بلاهایی که سر یکدیگر نمی آورند!!!! وقتی پای قدرت بمیان است دیگر پدر و پسر و برادر و خواهر و قوم وخویش نمی شناسد!!! :-*
نقل قول
 
 
+98 #5 nazanin 10 شهریور 1393 ساعت 11:00
من که خیلی گریه کردم خدا سلطان سلیمانو لعنت کنه
نقل قول
 
 
-42 #6 reza 10 شهریور 1393 ساعت 21:11
حساب حساب کاکا برادر
نقل قول
 
 
+25 #7 فروغ 11 شهریور 1393 ساعت 13:51
زنده باد شاهزاده مصطفی زنده باد شاهزاده مصطفی زنده باد شاهزاده مصططططططططططططف ی زنده باد شاهزاده مصطفی زنده باغد شاهزاده مصطفی زنده باغد شاهزاده مصطفی ز
شاهزاده مصطفی زندگیم بود نور چشمم بود
نقل قول
 
 
+62 #8 فرشته 04 مهر 1393 ساعت 12:58
در قسمت 311 حریم سلطان گفتگویی بین شاهزاده مصطفی و خرم سلطان رخ داد که علت تمام این درنده خویی ها و دسیسه چینی ها را روشن کرد...خرم سلطان خطاب به شاهزاده مصطفی گفت:
همه اینها، یعنی اتفاقاتی که پشت سر گذاشتیم هیچکدام را من نخواستم، مصطفی!...هیچوقت من حق ترجیح دادن نداشتم،این بازی سرنوشت ماست...اگر بخواهیم هم نمی توانیم دشمن نباشیم، تو یکطرف هستی و من یکطرف...تاسف دارد که زنده ماندن دیگری باعث مصیبت آن یکی می شود چقدر تلخ است...من و تو مصطفی، تنها در یک صورت مقابله نمی کردیم!کاش تو فرزند من بودی تا هیچگاه این نبرد خونین اتفاق نمی افتاد
نقل قول
 
 
+38 #9 مريم 17 مهر 1393 ساعت 20:40
خرم نمى تونه چنين حرفى بزنه مصطفى مصطفى شد چون پسر خرم نبود اگه از خون خرم بود يك شاهزاده ى بى لياقت خود پسند وأحمق مثل سليم و بايزيد مى شد
نقل قول
 
 
-6 #10 Mohamad 17 مهر 1393 ساعت 20:42
:roll: mikiiiiiikk
نقل قول
 
 
+60 #11 kazemi 25 مهر 1393 ساعت 18:40
با سلام و سپاس
جلادهای سیاهپوشی که به مصطفی حمله می کنند تا او را بکشند شبیه داعشیهای امروزند که جان مردم بیگناه را میگیرند
نقل قول
 
 
+65 #12 Rezaian 12 آبان 1393 ساعت 19:18
با سلام و سپاس بسیار از استاد ارجمند
از شما برای روشنگری درباره سریال حریم سلطان سپاسگزارم.
نقل قول
 
 
+19 #13 Pooya 11 دی 1393 ساعت 07:33
پاکـــــــــان ستم ز دور فلک بیشتر کشند
گنــــــــــدم چو پاک شد، خــورد زخم آسیا
(صائب تبریزی)
نقل قول
 
 
+4 #14 نسترن 11 فروردين 1394 ساعت 10:30
خدا ميخواد به ما بفهمونه كه وقتى بحث جاه و قدرت درميان است ما حتى بجه هامونو. هم ميكشيم. از خدا ميخوام كه يه روزى حق به حقدار برسه
درسته كه از اون روزا قرنها ميكذره ولى مطمئن باشيد تو اون دنيا سليمان جلو همه محكوم ميشه يادتون باشه كه قتل شهيدان كربلا از قتل مصطفى هم بيرحمانه تر بود
نقل قول
 
 
+5 #15 مجید پریوش 26 بهمن 1394 ساعت 23:42
ای کاش ایران هم از ترکیه یاد بگیره و سریالی در مورد قدرت صفویان و شاه اسماعیل و شاه عباس بسازه
نقل قول
 
 
+3 #16 بحرينيان 25 تیر 1395 ساعت 16:17
سلام.با نهايت ادب و سپاس، يك ديالوگ قابل قبول در قسمت 312 سريال "حريم سلطان"هست كه فكر ميكنم مرتبط با مطلب شماباشد. در اين سريال وقتي سلطان سليمان پسرش مصطفي را بقتل ميرساند خطاب به پسر ديگرش جهانگير ميگويد:
"من حق ندارم كه عزادار باشم، اگر هم بخواهم نميتوانم.چطور ميتوانم عزادار كسي باشم كه خودم جانش را گرفته ام،آيا ممكن است؟در درون من دو سليمان هست، پسرم!
يكي كسي است كه پادشاه اين جهان است و ديگري يك پدر است.از روزي كه به سلطنت رسيدم اين دو در درون من با هم جنگيده اند،چون من در جنگ و خونريزي بزرگ شده ام و اين دو را به چشم ديده ام.من عمري را در ميدانهاي جنگ گذرانده ام،پسرم!من مهر فرزندي را نميدانستم.من از پدرم مهري نديدم.من تنها از پدرم سلطان سليم خان ترس را ياد گرفته ام و به خودم قول دادم و قسم خوردم كه هرگز مثل او نخواهم شد."
نقل قول
 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید