شنبه 29 شهریور 1399

به سایت پدر و پسر خوش آمدید.

بررسی سریال حریم سلطان-5

چاپ
( 158 رای )

  سریال حریم سلطان

 

بررسی سریال حریم سلطان - 5

پنج اشتباه سلطان سلیمان(در قرن شانزدهم) از نگاه یک مورخ ترک(در قرن هفدهم)!

سریال حریم سلطان باشکوه ترین دوره حکومت عثمانی را دستمایه کار خود کرده است. زمانی که مردم کشورهای اروپا از ترس عثمانی ها خواب به چشم شان نمی رفت، اما با از دنیا رفتن سلطان سلیمان، این امپراتوری راه انحطاط و تباهی را در پیش گرفت. شگفت آنکه بذرهای فساد در دوره سلطان سلیمان کاشته شد؛ در زمانی که امپراتوری عثمانی در اوج اقتدار و عظمت به سر می برد!

يوزف هامر پورگشتال(1856-1774) در کتاب خود به نام«تاریخ امپراتوری عثمانی»، اشتباهات اساسی سلطان سلیمان را از نگاه یک مورخ ترک متعلق به قرن هفدهم نقل کرده است. خواندن خلاصه ای از این نظرات و در واقع بازنگری تاریخ می تواند به درک بهتر وقایع  سریال حریم سلطان کمک کند. 

 

 سلطان سلیمان

نقاشی سلطان سلیمان سوار بر اسب اثر هانس ای‌ورث 

 

«اگرچه مورخین انگلیس و فرانسه و ایتالیا و آلمان سبب های تنزل دولت عثمانی را روشن کرده اند، لیکن هیچیک از آنها مانند قوچي بك، مورخ ترك که معاصر سلطان مراد چهارم بود و دانشمندان اروپا، او را نظیر فضلا و مصنفین بزرگ اروپا محسوب می دارند به سرچشمۀ خرابی کار نرسیدند... بالجمله قوچی بک، پنج جهت از براي تنزل دولت عثماني بيان مي نمايد و آنها از اين قرارند:

اولاً سليمان با وجود اهتمامي كه در رسيدگي كردن به كارهاي دولتي داشت حاضر به مجلس ديوان و مشورت را كه آباء و اجداد او هيچوقت متروك نمي داشتند پس از چندي موقوف نمود و به شخصه حاضر نمي شد، اگرچه باز در سراي سلطاني هفته اي چهار روز مجلس ديوان منعقد بود و سليمان در اوايل ايام سلطنت، خودش شخصاً حضور پيدا مي كرد، رفته رفته موقوف داشت و در پشت پنجره و پس پرده مي نشست و داخل مجلس نمي شد، مگر در مواقع مهمه علي الغفله از پس پرده درآمده داخل مجلس مي شد...

اين ندرت حضور و ملاقات سلطان كه عظمت و جلالت بلكه كبر و نخوت سلطنت را بالا مي برد و مظهر او شخص صدراعظم واقع شده بود به آن مي ماند كه رسوم مندرسه پادشاهان قديم آسيا را كه هيچ كس بلاواسطه نمي توانست عرايض خود را به پادشاه برساند بخواهند در دولت عثماني متداول نمايند و اين فقره در سلطنت هاي بعد مايه نتايج مشئومه گرديد.(1)

 

ثانیاً قبل از صدارت ابراهيم پاشا، دولت عثماني بر اين بود كه وزراي اعظم را از ميان صاحب منصب ها و امرا و امناي معتبر دولت انتخاب مي كردند و در اوايل دولت عثماني، صدراعظمي را به اول شخص سلسله علما و فقها مي دادند، مثل اينكه خانواده چندرلي تا چند پشت داراي اين منصب بزرگ بودند، پس از آن، اين شغل خطير را به اشخاصي مي دادند كه در مملكت هاي بزرگ دولت مدتها حكومت كرده بودند و سليمان اول كسي است كه قوشچي باشي خود ابراهيم را صدراعظم كرد و سرمشق شومي شد كه از براي نايل شدن خدام سراي سلطاني به منصب هاي بزرگ دولتي و از براي مقربان و محارم دربار سلاطين راه حيله و تزوير را باز كرد تا بتوانند با عدم تجربه و کفایت، منصب های دولتی را که منهای تجربه و عقل و هوش و کفایت را لازم داشت تصاحب و تصرف نمایند.(2)

...سابق بر این که سلطان سلیمان خواهر خود را به ابراهیم و دختر خود را به رستم داده منصب صدراعظمی را با کمال اختیار و اقتدار به ایشان واگذار کرد،از قانون آباء و اجداد خود به کلی انحراف ورزیده بود، زیرا که سلطان سلیم اول زیاده بر شأن سنجاق بیگی به دامادهای خود نمی داد و هرگز راضی نمی شد که در کارهای دولتی راه مداخله داشته باشند.

در ایام صدرات ابراهیم و رستم پاشا مداخلۀ شوم اهل حرم در مسائل عمدۀ دولتی راه پیدا کرد و خرم سلطان كه تا آخر عمر بر جان و دل سلطان حكمراني داشت، دست از مداخله در كارها بر نمي داشت و مداخله های او در کارها محض تقویت و حمایت صدراعظم بود. ليكن در سلطنت هاي بعد كه حرم های سلاطین به تقلید خرم سلطان مداخله در امور وزراء و صدور می نمودند،اسباب خرابی کارهای آنها را فراهم می آوردند و خود حرم ها كه سهل است، مستحفظين آنها كه خواجه ها باشند در عزل و نصب صدراعظم ها اختيار و تسلط پيدا كردند و در حقيقت حكمراني مملكت با همان خواجه ها بود.

 

ثالثاً فقرۀ رشوه گرفتن بود که رستم پاشای صدراعظم(3) متداول و معمول نمود و حكومت هاي ولايات را به مبلغ معيني مي فروخت...(4)

 

رابعاً سليمان برخلاف جميع قوانين صرفه جويي دولت در حق وزراي خود بخشش هاي سنگين و عطاياي بزرگ مبذول داشت به خصوص در حق رستم پاشاي صدراعظم اسراف را به حد كمال رساند...(5)

 

خامساً زينت و تجمل دربار سلطان و دستگاه وزرا مانند اسراف عطاياي سلطان روز به روز در تزايد بود و وزراء در اين باب با يكديگر رقابت و همچشمي مي كردند و عدد غلامان و گرانبهايي اسلحه و نفاست ملزومات آنها از اندازه خارج بود و اين مخارج گزاف اسباب تحريك طمع آنها مي شد...(6)

 

1392/5/9   

مهرداد جوانبخت

--

مطالب مرتبط:

سریال «حریم سلطان» - درخور نقد و بررسی

بررسی سریال حریم سلطان-1   اسطوره زدایی و رفتن به سمت تاریخ

بررسی سریال حریم سلطان-2   پیروزی درخشان سلطان سلیمان، این بار بدون شمشیر

بررسی سریال حریم سلطان-3   کارزار پدرها و پسرها برای نشستن و ماندن بر سریر قدرت

بررسی سریال حریم سلطان-4   سلطان سلیمان ، جناب کادی و خواجه حافظ شیرازی!

بررسی سریال حریم سلطان-5   پنج اشتباه سلطان سلیمان(در قرن شانزدهم) از نگاه یک مورخ ترک(در قرن هفدهم)!

بررسی سریال حریم سلطان-6  امپراتوری عثمانی از پای بست ویران بود!
 
بررسی سریال حریم سلطان-7  ناجوانمردی پادشاه ایران در ماجرای پناهندگی شاهزادگان عثمانی

بررسی سریال حریم سلطان-8  امیرکبیر عثمانی ها، ابراهیم پاشا!

بررسی سریال حریم سلطان-9  صدراعظم های سلطان سلیمان

 بررسی سریال حریم سلطان-10 فرمانروایی زنان سوگلی در امپراتوري عثماني

بررسی سریال حریم سلطان-11  سلطانی با دو آرامگاه

بررسی سریال حریم سلطان- 12  دنیا در دورۀ زندگانی سلطان سلیمان باشکوه

بررسی سریال حریم سلطان - 13  رستم پاشا وقتی مُرد آسمان آبی نبود!

بررسی سریال حریم سلطان- 14   دو نامه از شاه طهماسب صفوی به سلطان سلیمان قانونی

بررسی سریال حریم سلطان- 15  نامه مهین بانو(خواهر شاه طهماسب) به خرم سلطان

بررسی سریال حریم سلطان- 16  سلاطین عثمانی و ترفند لباس زنانه!

بررسی سریال حریم سلطان- 17  هدایای پادشاه ایران به مناسبت به سلطنت رسیدن شاهزاده سلیم

بررسی سریال حریم سلطان- 18  واکنش مردم ترکیه به قتل شاهزاده مصطفی در زمان خود و 461 سال پس از آن

بررسی سریال حریم سلطان- 19  فرجامی فرجام سلطان سلیم میگسار را  رقم زد!

بررسی سریال حریم سلطان- 20  آخر و عاقبت القاص میرزا (برادر شاه طهماسب صفوی)

بررسی سریال حریم سلطان- 21  پناهندگی شاهزاده بایزید به ایرانبه روایت هامر پورگشتال

بررسی سریال حریم سلطان- 22  پناهندگی شاهزاده بایزید به ایران به روایت شاه طهماسب

 

--
پي نوشت:

1. تاريخ امپراطوري عثماني(ج2). هامر پورگشتال، يوزف. ترجمه علي آبادي، ميرزا زكي. انتشارات زرين. چاپ اول 1367. ص1345.

2. همان. ص1345و 1346.

3. وقتی رستم پاشا درگذشت، ثروت سرشاری از خود باقی گذاشت که برای شخصی که زندگی اش را به عنوان برده در مدرسۀ پسران پیشکشی آغاز کرده بود، شگفت انگیز می نمود! بخشی از ثروت مزبور عبارت بود از  815 روستا، 8000 عمامه ، دو میلیون سکه طلا و ... 

4. همان. ص1346.

5. همان.

6. همان. ص1347.

 

 

مطالب مرتبط



اشتراک گذاری

بازدید: 8918 بار  

نظرات 

 
+3 #1 یه دختر 13 آذر 1392 ساعت 22:50
:eek:
نقل قول
 
 
+7 #2 مصطفی 25 آذر 1393 ساعت 20:29
بزرگترین اشتباه سلطان سلیمان قطع به یقین کشتن شاهزاده مصطفی بود که زمینه را برای حکومت افراد نالایق فراهم نمود،به گواهی تاریخ شاهزاده مصطفی عاقل ترین و دلیرترین فرزند سلیمان قانونی بود که هیچ فردی به اندازه ی او سزاوار فرمانراوایی بر سرزمین های پهناور عثمانی نبود،حکومت او بعد از سلیمان می توانست سرنوشت دولت عثمانی به کلی تغییر دهد و دوران شکوفایی و اقتدار این امپراطوری را بیش از پیش رقم بزند.
نقل قول
 
 
+2 #3 Pooya 11 دی 1393 ساعت 07:38
گــر بـــــه دولت برسی، مست نگردی مردی
(پوریای ولی)
سلطان سلیمان مست قدرت گردید و پسرانش و نوه هایش را کشت
نقل قول
 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید